news

Fintina ny toe-draharaha 31 Martsa 2026

• Nisy andiana fanafihana namely toerana maro tao Iran ny Talata, ka isan’izany ny orinasa fanalana sira amin’ny rano ao amin’ny nosy Qeshm (ao amin’ny andilan-dranomasina Hormuz) izay tsy afaka miasa intsony.

  • Nisy koa fanafihana namely orinasa mpamokatra fanafody lehibe iray ao Iran, izay mamokatra fanafody fanatoranana sy fitsaboana homamiadana.

• Nilaza i Donald Trump fa “tsy niara-niasa firy” i Frantsa tamin’ny ady amin’i Iran, ary nitsikera azy noho ny fandraràna ny sidina miaramila handalo amin’ny habakabany.

  • Nampirisika koa izy ireo firenena sahirana amin’ny solika noho ny fanakatonana ny andilan-dranomasina Hormuz mba “hitady ny solikany manokana”.

• Mikasa hibodo ampahany amin’ny atsimon’i Libanona i Israely rehefa tapitra ny ady, hoy ny minisitry ny fiarovana Israel Katz.

  • Nilaza izy fa horavana ny trano rehetra eny amin’ny sisin-tany ary tsy afaka miverina avy hatrany ireo olona 600 000 nafindra toerana.

• Olona valo naratra maivana no nafindra any amin’ny hopitaly ao Tel-Aviv, taorian’ny fianjeran’ny ampahan-javatra avy amin’ny balafomanga.

• Olona aziatika efatra naratra tao Dubai noho ny fianjeran’ny potipoti-javatra tamin’ny trano fonenana.

• Tanker mitondra solika iray avy any Koety no voa tamin’ny fanafihana drone akaikin’i Dubai, niteraka afo saingy tsy nisy naratra na fiparitahan’ny solika.

“Ho manan-danja ny andro ho avy” hoy Pete Hegseth

Nilaza ny sekreteran’ny fiarovana amerikanina fa mihena ny isan’ny fanafihana ataon’i Iran tato anatin’ny 24 ora farany. Nanampy izy fa efa mihoatra ny 11 000 ny tanjona voadaroka tao anatin’ny 30 andro, ary mihoatra ny 150 sambo iraniana no tsy afaka miasa intsony.

Fifampiresahana Etazonia – Iran

• Misy tokoa ny fifampiraharahana ary mbola mitohy sy mihamafy izany.
• Nilaza i Hegseth fa mbola mety hitohy ny hetsika miaramila raha ilaina.
• Tsy nolaviny ny mety handefasana miaramila an-tanety.

Israely nanafika in-230 tao Iran

Nilaza ny tafika israeliana fa nanao fanafihana mihoatra ny 230 tao anatin’ny 24 ora, anisan’izany ny toerana fametrahana balafomanga sy ozinina fitaovam-piadiana.

Toeran’i Frantsa momba ny sidina miaramila

• Tsy mandrara tanteraka ny sidina miaramila i Frantsa, fa mila fahazoan-dalana manokana tsirairay.
• Afaka mandalo ny habakabany ny fiaramanidina amerikanina raha manaraka ny lalàna iraisam-pirenena.
• Tsy toy i Espaina izay nanakatona tanteraka ny habakabany.

Fanehoan-kevitra sy tsikera

• Nitsikera mafy i Donald Trump sy ny tompon’andraikitra amerikanina sasany ny OTAN sy ireo firenena mpiara-dia noho ny tsy fanohanana.
• Nilaza izy ireo fa tsy “fiaraha-miasa tena izy” ny OTAN raha tsy miara-miaro.

Fiovana ao Iran

Nilaza i Hegseth fa efa misy “fiovan’ny fitondrana” ao Iran, ary tokony ho hendry kokoa ny fitondrana vaovao.

Fanafihana sy zava-mitranga hafa

• Nisy fipoahana sy fahatapahan-jiro tao Teheran.
• Nisy balafomanga nalefa avy any Iran niteraka fipoahana tao Jerosalema.
• Nisy sambo sinoa nahavita nandalo ny andilan-dranomasina Hormuz.

Toe-draharaha ao Libanona

• Misy fivoriana maika hataon’ny ONU taorian’ny fahafatesan’ny miaramila mpitandro filaminana (Casques bleus).
• Mangataka fanajana ny lalàna iraisam-pirenena i Indonezia.
• Nilaza i Israely fa hanao fanadihadiana momba ny nahafatesan’ireo miaramila ireo.
• Miaramila israeliana efatra no maty tamin’ny fifandonana.

Fijerin’i Israely ny ho avy

Nilaza ny praiminisitra Benjamin Netanyahu fa mety hirodana avy ao anatiny ny fitondrana iraniana, saingy ny tanjona amin’izao dia ny hanimba ny hery miaramila sy nokleary an’i Iran.